مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زابل، ایران
چکیده: (86 مشاهده)
در حال حاضر بحران کم آبی یکی از محدودیتهای مهم بهحساب میآید. بهطوریکه سازگاری با تغییرات اقلیمی برای محافظت در برابر سیل و خشکسالی، در عین حال تأمین آب آشامیدنی سالم و امنیت غذایی، چالش مهمی برای توسعه کشورها، بهویژه در نواحی خشک است. بهکارگیری روشهای کارآمد بهمنظور استفاده از ظرفیتهای طبیعی نقش مؤثری در بهبود شرایط زیست بوم مناطق خشک برای غلبه بر چالشهای موجود ایفاء مینماید. هدف از اجرای این پژوهش بررسی توانمندی سطوح آبگیر کوچک در تأمین آب مورد نیاز گیاهان مناطق خشک و کاهش هزینه استقرار آنها است. برای اجرای این پژوهش براساس بازدیدهای میدانی 12 منبع ذخیره آب (ex-situ) حفاری شده در مجاورت محل اجرای پروژه جادهسازی انتخاب و اقدام به اندازهگیری ابعاد و حجم آب استحصالی آنها شد. با نمونهبرداری از خاک مخازن این سامانهها ویژگیهای شوری، اسیدیته و بافت آنها مورد آزمایش قرار گرفت. همچنین وضعیت پوشش گیاهی این مخازن نیز بررسی شد. نتایج نشان داد که متوسط طول، عرض و عمق منابع ذخیره آب حفر شده بهترتیب برابر با 6/6 ، 2/4 و 1/1 متر است. اندازهگیری حجم آب جمعشده در مخازن نشان داد که حجم آب ذخیره شده درون آنها برابر با 1/404 متر مکعب است. بررسی ارزش اقتصادی حجم آب استحصالی نیز نشان داد که بیشترین هزینه تامین آب مربوط به هزینه انتقال آب از سایر مناطق است (برابر با 269400000 ریال) که با احداث این سطوح ابگیر کوچک به 6/34 برابر کاهش یافته (برابر با 77452500 ریال) که به لحاظ آماری نیز اختلاف معنیداری را درسطح 5 درصد نشان میدهد. در مجموع براساس نتایج به دست آمده میتوان نتیجه گرفت که احداث سطوح آبگیر کوچک در اراضی کم شیب، بستری مناسب برای استحصال رواناب حاصل از بارش در مناطق خشک را فراهم مینماید که با تامین آب مورد نیاز گیاه، استقرار پوشش گیاهی در این مناطق را میسر مینماید.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله: تخصصي دریافت: 1405/4/1 | ویرایش نهایی: 1405/6/31 | پذیرش: 1405/5/30 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1405/6/26
تکمیل و ارسال فرم تعارض منافع نویسنده گرامی ، پس از ارسال مقاله ، جهت دریافت فرم، لطفا بر روی کلمه فرم تعارض منافع کلیک نمایید و پس از تکمیل، در فایل های پیوست مقاله قرار دهید.
